Dni Stworzenia: podejście semantyczne.

 

Okres czasu oznaczony przez ?dni? stworzenia w księdze Genesis był tematem kontrowersyjnym pomiędzy ewangelicznymi chrześcijanami przez co najmniej 150 lat.

Przez ten czas ?eisegesis? (wczytywanie intrepretacji w tekst.przypis tłum.) była tak powszechna jak ?exegesis?1 (interpretacja wyprowadzona z tekst,przyp.tłum)

Niektórzy badali historię interpretacji słowa ?dni? w Genesis 12,3; inni zagłębiali różnorodność definicji hebrajskiego słowa ?yôm?, tłumaczonego jako dzień.4,5

Aby uniknąć pułapki ?eisegesis?, ten tekst zaprezentuje semantyczną analizę słowa yôm w Starym Testamencie.

Tym niemniej, zanim rozpoczniemy dyskusję nad znaczeniem jakiegokolwiek pojedynczego słowa, istotnym jest, aby zrozumieć cel ukryty za słowami, którymi napisano Biblię, a szczególnie Genesis 1.

 

 Biblia i słowa

 

1.      Biblia jako środek komunikowania się.

 

Dlaczego autorzy Biblii użyli tych właśnie słów, które dziś się w niej znajdują?

 

Odpowiedź na to pytanie sięga do natury i celu samej Biblii. Carl Henry oraz większość ewangelicznych chrześcijan zauważyli, iż celem Biblii jest przekazanie Bożego poselstwa człowiekowi. Dokonano tego poprzez użycie języka ludzkiego składającego się ze słów w określonym kontekście, co posłużyło do przekazania Bożego objawienia oraz ułatwiło komunikowanie się z Bogiem; Biblia potrafi przekazać i przekazuje uzasadnioną interpretację Boskiej rzeczywistości.6

John Feinberg uważa, iż aby zaistniała precyzyjna komunikacja, słowa jako komponenty języka muszą zawierać dodatkowe odniesienia językowe.7

To one właśnie łączą język, który jest opisem rzeczywistości postrzeganej lub faktycznej i fizycznego (lub duchowego) świata w spójną całość.

 

Feinberg tak ilustruje swój punkt widzenia:

?Np. jeśli znaczenie słowa jest zdeterminowane jedynie pod względem użycia i konwencji bez pewnego, skończonego ontologicznego powiązania ze światem, wówczas wydawałoby się, że jeśli chcę np. ostrzec mojego przyjaciela, iż za chwilę ugryzie go wąż, mogę to zrobić mówiąc? Mamy piękny dzień, aby pójść na spacer do parku!? (albo nawet ?Ence pence w której ręce!?), tak samo jak mogę powiedzieć ? Uważaj! Koło twojej nogi jest wąż!?.

Jakkolwiek , wydaje się, iż możliwość wypowiedzi jest otwarta, to , ontologicznie rzecz ujmując, w rzeczywistości może nie być ani węża, ani stopy, ani przyjaciela. Moja wypowiedź może zatem być niczym więcej jak odbiciem tego, co dzieje się w moim umyśle, ale nie odbiciem tego, co dzieje się na świecie?.8

 

Innym przykładem odniesienia językowego jest słowo ?słoneczny?. Słowo to oznacza fizyczną rzeczywistość światła i ciepła pochodzącą od słońca; tym niemniej może być także użyte przenośnie i dotyczyć ciepła i lekkości, które istnieją w czyjejś osobowości (np. ?Ona ma takie słoneczne usposobienie?). Kiedy słowo ?słoneczny? użyte jest w takim kontekście, nadal korzysta z wiedzy dotyczącej faktycznego światła słonecznego.

Jest to czynnik lingwistyczny (językowy), który umożliwia sprawdzenie, czy stwierdzenia werbalne są rozumiane w sposób, w jaki autor stwierdzenia chciał być zrozumiany.9

 

Kiedy Bóg przemówił przez ludzkiego autora, miał na celu, aby słowa użyte w kontekście biblijnym komunikowały coś, co dotyczy rzeczywistości, która otacza człowieka.

Wynikiem takiego rozumowania jest wniosek, iż cała ludzkość stworzona na Jego obraz i podobieństwo, jest w stanie pojąć, co miały znaczyć Jego słowa.

Kiedy czytelnik zwraca się ku Biblii, musi zrozumieć odniesienia językowe tak, aby mógł być dostatecznie pewien, że jego rozumienie Bożego poselstwa jest właściwe.

 

2.      Biblia i semantyka

 

Czynniki dodatkowe językowe są tylko jednymi z wielu środków zapewniających właściwe zrozumienie tekstu biblijnego. Innym sposobem prowadzącym do zrozumienia poselstwa Pisma jest semantyka leksykalna. Jest ona w studiach biblijnych nauką współczesną, tym niemniej odgrywa ważną rolę w dokładnej egzegezie tekstu

Moises Silva definiuje semantykę leksykalną jako: ?gałąź językoznawstwa, która skupia się na znaczeniu pojedynczych słów?.10

Semantyka leksykalna polega na badaniu słów i ostatecznie oparta jest na prawdopodobieństwie, to jest: na słowie, lub kombinacji słów które autor najprawdopodobniej użyłby, aby zakomunikować jakieś szczególne znaczenie.

Stanie się to jaśniejsze, kiedy zdefiniujemy niektóre ważniejsze koncepcje w semantyce.

 

Pierwszą koncepcją, która powinna zostać zdefiniowana w semantyce to kontekst. Mówi się, iż kontekst determinuje znaczenie słów. J. Vendryes stwierdza:

 

            ?Pośród przeróżnych znaczeń, które posiada słowo, jedynym znaczeniem, które zapadnie w świadomość, jest to zdeterminowane przez kontekst. Wszystkie inne znaczenia są nieistotne lub wręcz nieistniejące. Dotyczy to także słów, których znaczenie wydaje się być bardzo mocno utwierdzone.?11

 

Oczywiście w Biblii użyto wiele różnych kontekstów. Dla przykładu jeden może badać  zdanie sąsiadujące, paragraf lub całą księgę, determinując zamierzone znaczenie pojedynczym słowem. Jakkolwiek ważne jest także, aby mieć na uwadze fakt, iż nawet rodzaje literackie (historia, poezja lub proroctwo) Biblii są często kontekstami całymi samymi w sobie. Jako takie, słowo lub kombinacja słów mogłyby, przynajmniej w teorii, mieć inne znaczenie w tym rodzaju literackim czy innym.

Podczas badania semantyki warto rozpocząć od zdefiniowania czterech słów: ?zakres?, ?dziedzina?, ?syntagmatyczny? i ?paradygmatyczny?.

Zakres to po prostu słownikowe podejście do określenia granic zastosowania jakiegokolwiek dowolnego słowa.

Dziedzina to powiązane znaczenie różnych słów odnoszących się do jednej idei.

 

A zatem zakres i dziedzina dotyczą pojęciowych związków pojedynczych słów. Możemy tutaj użyć angielskiego słowa ?day? czyli dzień, jako przykładu. Zakresem tego słowa byłyby definicja zapisana w słowniku, a dziedziną byłyby wszystkie synonimy i antonimy, które można znaleźć w słowniku wyrazów bliskoznacznych.

 

Relacja syntagmatyczna to ?związek linearny z innymi słowami lub związkami wyrazowymi, z którymi jest połączony?.12

Relacja paradygmatyczna to ?relacja pomiędzy słowem i innym słowem, którego nie ma w danej wypowiedzi, ale mogłoby zostać wybrane zamiast tego, którego użyto w zdaniu.?13

Te dwie koncepcje: syntagmatyczna i paradygmatyczna badają przestrzenne i kontekstowe związki słów.

Niech zdanie: ?dom jest duży?, posłuży za przykład.  ?Dom? znajduje się w syntagmatycznej relacji ze słowem jest, a ?duży? w paradygmatycznej relacji ze słowem ?budynek?, ?stodoła? lub ?szopa?.  Ostatnia koncepcja semantyczna jest wyborem, który musi zostać zauważony. Ta koncepcja ilustruje wartość słów użytych w specyficznym kontekście.

?Wartość słowa będzie rozpoznana po raz pierwszy, kiedy odpiszemy ją od wartości słowa sąsiadującego [syntagmatycznego] i przeciwnych [paradygmatycznych] słów.

Dane słowo ma sens tylko jako część pewnej całości.?14,15

A zatem tłumacz musi rozważyć słowa, które autor wybrał i użył w specyficznym kontekście, a później zbadać wszystkie inne słowa, które mogłyby być wybrane w miejsce tych, których użyto. Kiedy tan zabieg się powiedzie, zamierzony przekaz autora powinien być jasny.

 

Syntagmatyczne związki słowa yôm

 

Znaczenie słowa dzień w Genesis 1 rozpoczynamy od badań nad hebrajskim słowem yôm. Następujące obserwacje dotyczą zakresu tego słowa i ogólne kombinacje słowa, wzory i znaczenia im przypisane. Takie badanie musi także brać pod uwagę paradygmatyczne związki z innymi słowami, które mogłyby zostać użyte i oznaczać długi okres czasu w tym miejscu zdania, gdzie znajduje się yôm.

 

1.      Zakres semantyczny yôm.

 

Zakres ten jest dobrze znany. Słowo yôm ma pięć znaczeń:

i.                    czas, kiedy jest jasno w cyklu dzień/ noc.

ii.                  okres 24 godzin;

iii.                ogólne lub niejasne pojęcie czasu;

iv.                określony punkt w czasie;

v.                  okres roku.16

 

W języku angielskim, dla kontrastu, słowo ?day? (dzień) ma czternaście różnych definicji.17

W Biblii słowo yôm występuje wiele razy; pojawia się 2291 razy z czego 1446 razy występuje w liczbie pojedynczej (większość ? 729 pojawia się z przyimkiem) i 845 razy w liczbie mnogiej (a tylko 213 razy pojawia się w zwrocie przyimkowym).18

 

2.    Syntagmatyczne związki słowa yôm

 

 

Słowo yôm, ogólnie, posiada dużą liczbę możliwych kombinacji występowania z innymi słowami. Uważna obserwacja tych kombinacji, przyniesie wstępne konkluzje dotyczące związków syntagmatycznych pomiędzy yôm oraz liczbami, słowem ?poranek?, ?wieczór?, ?jasność?, ?noc? i ?ciemność?.19

 

a.      Yôm i liczby

 

Słowo yôm z liczebnikiem w liczbie pojedynczej lub mnogiej, użyte zostało 359 razy poza Genesis 1.

Istnieją cztery widoczne sposoby, na które słowo yôm jest połączone z liczbami, po to aby wnieść pewne znaczenie do zdania.

Po pierwsze, kiedy forma rzeczownika w liczbie mnogiej została użyta z liczbami głównymi (np. jeden, dwa, trzy itd.) oznacza to określony okres czasu (wyjątki, które zawierają liczbę pojedynczą, występują, ale są rzadkie); tego typu konstrukcja występuje 189 razy. Przykład tego możemy zauważyć w Genesis 30:36 ?Ponadto wyznaczył odległość, jaką trzeba było przejść w ciągu trzech dni pomiędzy sobą a Jakubem?. Drugi przykład wykorzystuje przyimki ?w? lub ?przez? (hebrajskie: be, le), aby pokazać, że działanie miało miejsce w konkretnym yôm.

Liczba użyta w tej kombinacji, jest zazwyczaj liczbą porządkową (np. pierwszy, drugi, trzeci, itd.) z yôm w liczbie pojedynczej występuje 162 razy. Można to zilustrować wersetem z Księgi Wyjścia 24:16 ?Chwała Jahwe spoczęła na górze Synaj, i okrywał ją obłok przez sześć dni. W siódmym dniu przywołał Mojżesza z pośrodku obłoku?. Mimo że konstrukcja w Genesis 1 niedokładnie odpowiada wzorowi, wydaje się, iż zwrot ?i nastał wieczór, i nastał poranek? funkcjonuje w sposób podobny do przyimka (to jest w n ? ty dzień składający się z wieczoru i poranka), sugeruje semantyczne znaczenie dnia 24 ? godzinnego.

DeVries sugeruje ten sam rodzaj funkcji:

 

            ?Po tym wszystkim, co już zostało powiedziane, tym co zaskakuje nas najbardziej, to fakt, że bayyôm hah? jest używany dokładnie tak samo jak w uosobieniu (typowym przykładzie) to jest charakteryzacji dotyczącej szczególnego dnia, w którym Bóg Izraela, działał i znajdował się w ważnej konfrontacji ze swoim ludem?.20

 

Mimo że nie ma nawet cienia konfrontacji w Genesis 1, należy zauważyć, iż zwrot waye (tłumaczony ?i nastał; stało się?) funkcjonuje tak, aby streścić działania poprzedniego yôm. Wydaje się być uzasadnionym, aby umieścić zdania kończące Genesis 1 w tej właśnie kategorii. Dwa ostatnie typy są nieczęste w liczbie występowania, ale używają przyimków, aby zaznaczyć pewien yôm jako punkt rozpoczęcia bądź też punkt kończący pewne działanie i pojawiają się łącznie siedem razy; tutaj także słowo yôm występuje w liczbie pojedynczej i jest połączone z liczebnikiem porządkowym. Jako przykład punktu wyjścia można uznać werset z Ezdrasza 3:6 ?Od pierwszego dnia miesiąca siódmego zaczęli składać całopalenia dla Jahwe.? Natomiast punkt kończący można zaobserwować w Trzeciej Księdze Mojżeszowej 19:6 ?... a co pozostanie do trzeciego dnia, będzie spalone w ogniu?.

Terence Fretheim zauważył: ?Kiedy słowo ?dzień? jest użyte z jakąś określoną liczbą zawsze odnosi się do normalnego dnia?.21

 

Istnieje jeszcze jedno zagadnienie, które powinno być omówione podczas dyskusji o związku syntagmatycznym pomiędzy yôm i liczbami użytymi do numerowania.

Fertheim zauważa, iż użycie yôm w seriach liczbowych, tak jak to można zaobserwować w Genesis 1, Księdze Liczb 7  i 29 ?zawsze ma odniesienie do zwykłego dnia?.22

A zatem tak, jak Fertheim sugeruje, w sytuacji, gdy tłumacz widzi słowo yôm, użyte z liczbą, następujące kilka razy po sobie i w określonym kontekście, taka konstrukcja służy do oznaczenia dnia słonecznego.

Ma to także przełożenie na inne języki, ponieważ liczby w zdaniu wskazują na rzeczy, które można policzyć, ponumerować ? nie abstrakcyjne, ale konkretne.

Można to zaobserwować w niektórych rzeczach, które wylicza język hebrajski: ludzie, miejsca, przedmioty odnoszące się do tabernakulum (świeczniki, dzwonki, zasłony), części ludzkiego ciała, materiały budowlane etc.

 Wydawałoby się, iż język hebrajski używa liczb, aby modyfikować te rzeczy, które są dobrze znane ludzkiemu doświadczeniu.

Newman przyznaje, iż pogląd, że yôm w Genesis 1 oznacza zwykły dzień, ?ma tę zaletę, iż żadnego przykładu (yôm z liczbą porządkową) oznaczającego długi okres czasu nie można przytoczyć, ponieważ takowych nie ma.?23

 

A zatem, kiedy słowo yôm pojawia się w tekście poprzedzone liczbą, wydaje się, że ma ono zakomunikować nic innego jak dzień 24 ? godzinny.

 

 

b. Yôm i inne słowa.

 

Istnieją także inne słowa, które są często syntagmatycznie powiązane z yôm: ?poranek?, ?wieczór?, ?noc?, ?jasność? i ?ciemność?. Te słowa, a także yôm połączone z liczbami, pomogą ustalić pewien wzór użycia. To, z kolei, pomoże w dokładnej interpretacji yôm w Genesis 1.

 

Te dwa słowa, ?poranek i wieczór? są połączone z yôm 19 razy każde, poza Genesis 1. (Trzy razy słowa te mają identyczne odniesienia: Liczb 9:15, Kapłańska 16:4 i Daniela 8:26) i wraz z każdym pojawieniem się oznaczają dzień 24 ? godzinny. Jest  to stwierdzenie prawdziwe w obojętnie jakim kontekście literackim.

Można także poczynić dalsze obserwacje. Wtedy, kiedy ?poranek? i ?wieczór? pojawiają się razem bez słowa yôm (co występuje 38 razy poza Genesis 1, z czego 25 razy pojawiają się w narracji historycznej), to zawsze bez wyjątku oznaczają dosłowny dzień słoneczny. A zatem jakakolwiek kombinacja słów ?poranek?, ?wieczór? i yôm korzysta ze swojej dodatkowej wartości językowej w całej pełni: wskazując na długość czasu, który jest normalnie kojarzony z tymi słowami.

Saebo powiada, że yôm jest:

 

? podstawowym słowem oznaczającym podział czasu na ustaloną, następującą po sobie kolejność dnia i nocy, na których bazują wszystkie inne jednostki czasu (podobnie jak w kalendarzu).?24

 

Słowo ?noc? jest podobnie kojarzone z yôm. Obydwa są połączone 53 razy w Starym Testamencie poza Genesis 1. Większość (26 razy) pojawia się w księgach historycznych, z reszty 16 znajduje się w księgach poetyckich i 11 w proroczych. Znaczenie odczytywane w tych kombinacjach to także dzień słoneczny. Tutaj również dodatkowy czynnik językowy (dosłowny cykl światła, który następuje po cyklu nocnym np. dzień i noc) wskazuje na rzeczywistość poza samym słowem. Uważa się, iż to użycie yôm jako przeciwieństwa reprezentuje swój korzeń semantyczny.25

 

Kiedy badamy użycie słowa ?światłość? i ?ciemność? z yôm dochodzimy do zgoła innych wniosków. ?Światłość? pojawia się z yôm 15 razy poza Genesis 1 i w większości przypadków odnosi się do cyklu czasu, z trzema wyjątkami: Izajasza 5:30, Amosa 5:18,20. Kontekst sprawia, iż jasne jest, że język przenośny, użyty w tych wersetach odnosi się do jakiegoś czasu przyszłego, kiedy to Bóg ukaże swoją potęgę człowiekowi. ?Ciemność? użyte jest w połączeniu z yôm 11 razy poza Genesis 1 i większość z tych ( siedem z nich) są przenośne. Te odnośniki to: Księga Kaznodziei Salomona 11:8, Izajasza 29:18, Joela 2:2,31, Amosa 5:18,20 i Sofoniasza 1:15. Werset z Księgi Kaznodziei Salomona używa słowa ?ciemność? w znaczeniu ?czas próby?, wersety prorockie używają języka eschatologicznego, aby opisać czas przyszły. Należy także zauważyć, iż istnieje kilka połączeń słowa yôm ze słowami ?światłość? i ?ciemność? w sekcjach historycznych (?światłość? ma trzy takie połączenia, a ?ciemność? ma jedno). Większość pojawia się w księgach prorockich, gdzie często słowa te mają symboliczne znaczenie: przeklinające bądź błogosławiące lub też sądzące. Jakkolwiek, kiedy słowa te używane są w narracji historycznej, korzystają z wartości referencyjnej odnoszącej się do tego, co człowiek zna poprzez doświadczenie.

 

 

3. Yôm w liczbie mnogiej oraz w długich okresach czasu.

 

Okazuje się, że yôm była częścią różnych formuł, niektóre z nich mogłoby oznaczać długi czas. Użycie yôm w liczbie mnogiej, sugeruje długi okres czasu. Nie zaprzecza to poprzednim częściom niniejszej pracy, ponieważ w przykładach, które za chwilę przytoczę, yôm znajduje się w syntagmatycznej relacji, zupełnie innej od tych, które już omówiono. Liczba pojedyncza, zwykle oznacza krótki okres czasu.

Kiedy tłumacz określi już w jakiej liczbie yôm występuje w tekście, następnie powinien spróbować znaleźć konteksty w których yôm będzie jasno komunikować dłuższe okresy czasu.

 

Z części historycznej zapisanej Starym Testamencie wynika, iż yôm w liczbie mnogiej zazwyczaj jest częścią formuły oznaczającej określony okres czasu.

Gershon Brin zauważa, że yôm jest używane do ?nazywania er w czasach biblijnych?.26

Ten rodzaj formuły ma zazwyczaj dołączone do ery imię bądź tytuł osobowy. W Genesis 5  i 10 można zaobserwować przykłady: ?za dni x (imię patriarchy)?. Imiona w ramach danej genealogii mogłyby być użyte do wyznaczenia ery w której dana osoba żyła. Można to także zaobserwować w Księdze Sędziów, gdzie czytamy o ?dniach x (imię króla lub sędziego)?, a po czym autor stwierdza jak długo to trwało. Tego typu formułę możemy z łatwością odnaleźć w księgach prorockich, gdzie wzór użycia jest podobny. Tym niemniej istnieje jeden wyjątek, a jest nim werset z Micheasza 7:15, gdzie zamiast imienia zapisano zdanie ?jak za dni Twego wyjścia z ziemi egipskiej.? Odniesienie wskazuje na przyszłość, kiedy to Bóg ukaże swoją moc poganom, a zatem odniesienie do ?jak w dniach? oznacza okres wyjścia z Egiptu. Użycie yôm w liczbie mnogiej oznacza ustaloną długość czasu, i syntagmatyczny związek wewnątrz kontekstu determinuje faktyczną długość czasu.

 

Zbadano także pojawienia się yôm w liczbie mnogiej. Związki takie pokrywają czas rzędu tysięcy lat, używając dwóch hebrajskich słów na długie okresy czasu. Są to ?dawne? (hebrajskie: qedem) i ?wieczny? (hebrajskie słowo: olam). Izajasz 51:9 obrazuje pierwsze słowo, kiedy mówi ?...przebudź się, jak za dni minionych, zamierzchłych pokoleń?. Kontekst jest metaforycznym odniesieniem do Bożego dzieła stworzenia i jest tym samym rodzajem działania które będzie przedsięwzięte dla Jego ludu w przyszłości.

Takie same słowa także pojawiają się w Jeremiasza 46:26, Micheasza 7:20 i Psalmie 44:1, aby pokazać, że rodzaj ludzki zamieszkiwał ziemię przez długi czas (podówczas przez okres około 3000 lat według Genesis 5 i 10). Drugie hebrajskie słowo jest często użyte w znaczeniu ?wieczny?; oznacza ono długi okres czasu kiedy jest połączone z yôm w liczbie mnogiej. Tego typu wersety występują w Izajasza 63:11 i Amosa 9:11. Werset z Izajasza odnosi się do czasów Mojżesza, ?Wtedy wspomnieli o dniach przeszłości, o słudze Jego, Mojżeszu.??. Prorok Amos wskazuje na czasy Dawida: ?W tym dniu podniosę szałas Dawidowy, który upada, zamuruję jego szczeliny, ruiny jego podźwignę i jak za dawnych dni go zbuduję.?

 

A zatem tłumacz powinien wywnioskować, że użycie yôm w liczbie mnogiej może oznaczać długi okres czasu, ale kiedy jest to zaznaczone przez kontekst. Może to być także zademonstrowane poprzez użycie dwóch hebrajskich słów na długi okres czasu tłumaczonych jako ?dawne? oraz ?wieczny?. Należy także zauważyć, iż mimo że kontekst jest historyczny. Pisarze użyli tych słów na oznaczenie długiego okresu czasu. Uczynili to ze szczególna uwagą na historię ludzkości, która rozpoczęła się w Genesis 1:26. Z obserwacji słowa yôm użytego w liczbie mnogiej wynika, że był to czas rzędu kilku tysięcy lat,  ale nie milionów czy miliardów lat. A zatem, nie wydaje się że kontekst Genesis 1 pozwala tłumaczowi wpasować miliony lat w słowo yôm w liczbie pojedynczej, opisujące stworzenie świata, tak jak niektórzy przypuszczają, że miało to miejsce.

 

4. Yôm w liczbie pojedynczej i krótkie okresy czasu.

 

Powinniśmy również zbadać uważnie znaczenie yôm w liczbie pojedynczej, a oznaczające krótki czas. To użycie, także funkcjonuje jako twierdzenie w formie wzoru, formuły.

Jak zauważono powyżej, yôm w liczbie pojedynczej występuje w tekstach biblijnych 1446 razy i większość z nich użyte jest w stosunku do dnia słonecznego. Jakkolwiek yôm ma jeszcze dwie inne funkcje w hebrajskiej historiografii, które opisują okres czasu krótszy niż 12 godzin.

 

Pierwsze użycie yôm oznacza specyficzny punkt w czasie. Możemy to zaobserwować kiedy albo imię, bądź tytuł występuje w tekście połączony z yôm. Brin zauważa, że  ?zwrot w liczbie pojedynczej wskazuje na moment w historii?.27 Kiedy kontekst wskazuje bitwę, zwrot: ?dzień (nazwa bitwy), odnosi się do miejsca bitwy oraz do zwycięstwa lub porażki, zależnie od tego, które miały miejsce (porównaj Psalm 137:7, Ozeasza 2:1-2, Izajasza 9:3). Więc słowo yôm może być także użyte w odniesieniu do określonego czasu w historii.

 

Zbadano już syntagmatyczne związki yôm występujące w całym Starym Testamencie.

Wydaje się, iż w Genesis 1 użycie yôm miało na celu odniesienie się do dnia słonecznego składającego się z cyklu dnia i nocy. Jest to jak najbardziej naturalna interpretacja, z dwóch powodów. Po pierwsze wzór użycia słowa yôm z liczbami, słowami: ?poranek?, ?wieczór?, ?noc?, a nawet ?światłość? oraz ?ciemność?, z których każdy sugeruje dzień słoneczny.

Po drugie znaczenie dodatkowe językowe sugeruje, iż to co jest komunikowane ma swoją podstawę w rzeczywistości fizycznej, a czytelnik ma możliwość ją obserwować. Jeśli cokolwiek innego niż dosłowny dzień, autor miał zamiar przekazać w Genesis 1, wtedy słowa tych wersetów i rzeczywistość nie mają nic wspólnego. Z dowodu syntagmatycznego jasno wynika, iż słowo, oznaczone jako dzień przez Genesis 1, odnosi się do dosłownego 24 ? godzinnego dnia.

 

III Paradygmatyczne związki yôm.

 

Analiza paradygmatyczna skupia się na wyborze specyficznych słów użytych przez autora i szuka odpowiedzi na następujące pytanie: ? Jaki wybór dostępnych słów związanych z czasem miał Mojżesz w Genesis 1??. Kiedy odpowiedź na to pytanie jest już znana, tłumacz powinien dobrze rozumieć znaczenie słów użytych w Genesis 1 oraz to co miały one przekazywać w zamierzeniu autora, do pierwotnych czytelników.

 

1.      Zasób słów opisujących ?czas?.

 

Zapas słownictwa biblijnych hebrajskich słów opisujących czas jest znaczny. W sumie istnieje 13 słów, z których można wybierać, a z czego 11 odnosi się do krótszych okresów czasu. W tym miejscu wystarczy jedynie wyliczyć wszystkie słowa na które ów zasób się składa, a później wyodrębnić z niego potrzebne przykłady. Słowa, które oznaczają czas to: ?et, co znaczy ?czas? ogólnie; ad to słowo ?na zawsze? i kiedy użyte pojawia się z przyimkami; qedem czasem tłumaczone jako ?dawny?; nesah oznacza ?zawsze?, ?na zawsze?; tamid znaczy ?nieustająco? lub ?na zawsze?; olam jest często tłumaczone jako ?wieczny, nieustanny?, ?dawny?; dôr oznacza? pokolenie?; orek kiedy użyte z yôm tłumaczone jest jako ?długość dni?; zeman oznacza ?porę roku? lub ?czas?; i mô?ed, który jest także używane na porę roku.

Istnieją także słowa w języku hebrajskim, które opisują krótki okres czasu. Jednym z takich słów, używanych w Biblii, jest rega. Słowo to jest tłumaczone przez polskie ?natychmiast? lub ?moment, chwila?.

Innym takim słowem, nie używanym w Biblii, jest słowo oznaczające ?godzinę?. Wydaje się być prawdopodobne , iż klasyczny język hebrajski, miał to słowo w swoim zasobie słownictwa i mogło ono być użyte jeśliby tylko autorzy chcieli z niego skorzystać.28

Razem słowa te tworzą pole semantyczne dla yôm. Można wyciągnąć wniosek, iż język hebrajski miał wystarczająco dużo słów dotyczących czasu opisujących zarówno długi jak i krótki okres.

 

2.      Wydarzenie w odległym czasie.

 

Pierwszy aspekt czasu, który należy przedstawić, to taki w którym autor znajdował się w teraźniejszości i opisywał wydarzenia z zamierzchłej przeszłości. Najprostszym sposobem, aby zilustrować taką myśl, byłoby użycie liczby mnogiej słowa ?dni? (hebrajskie: yamim), można byłoby je użyć ze słowem ?poranek? lub ?wieczór?. Zdanie takie prawdopodobnie będzie brzmiało tak: ?I nastały dni z porankami i wieczorami?. Tego typu konstrukcja zdaniowa jest dobrze udokumentowana w hebrajskiej historiografii (na przykład 664 na 910 pojawień się słowa yamim znajduje się w księgach historycznych). Gdyby Mojżesz skorzystał z tych słów, znaczyłoby to mniej więcej tyle, co dwa dni wyodrębnione z ogromnego obszaru czasowego.

Starożytną ziemie można także przedstawić w inny sposób, przy wykorzystaniu hebrajskiego ?ôlam, czyli ?dawny? połączonego z ?dniami?.29